Tech

Wat kost een avondje journalistiek, en wie kijkt?

Ze zouden samen 35 miljoen in kas hebben. Deze gezamenlijke videodienst van NPO, RTL en Talpa TV werd in 2014 opgericht om marktverstoorder Netflix te weerstaan. Andere Tijden, Tegenlicht, Zembla en wetenschapsrubriek Focus moeten veel uitzendingen schrappen. Reserves. Na de grote publiekszenders (NPO 1, RTL 4 en SBS 6) is NPO 2 de vierde zender, met een marktaandeel van 6,9 procent. De ophef betreft vooral de plannen om in journalistieke programma’s van NPO 2 te snijden. Volgens eindredacteur Henk van der Aa bereikte hij online juist de millennials die de NPO zo amechtig zoekt – de jeugd die geen tv meer wil kijken. De Kamer vindt dat niet slim. Roel Burgman, zakelijk leider bij de VPRO, stelt dat de lage kijkcijfers een gevolg zijn van het beleid om hoofdzender NPO 1 te bevoordelen. Van één voetbalwedstrijd kun je dus minstens acht Tegenlichten maken, of zo’n dertig Brandpunten. De redacties verzorgen ook allerlei nevenactiviteiten, zoals de grote geschiedenisseries (De Gouden Eeuw, etc.) door Andere Tijden; podcasts en bijeenkomsten door Tegenlicht; en wetenschappelijk nieuws voor NOS Nieuws, Radio 1 en podcasts door Focus. Zo stond op 13 mei de Tegenlicht over Pepe The Frog (348.000 kijkers) tegenover Boer Zoekt Vrouw (3 miljoen kijkers.)

Lees ook over de reacties in Hilversum op de aangekondigde bezuinigingen: NPO zet bijl in journalistieke programma’s

De gedupeerden zien de ingreep in de journalistiek ook als een machtsgreep van bestuursorgaan NPO. Een derde van het budget van de NPO 2 gaat naar nieuws en opinie. NPO 1 is marktleider, met een marktaandeel van 23,9 procent, en wordt ontzien bij de bezuinigingen. Lees ook hoeveel geld de NPO blijkt uit te geven aan voetbalrechten: NPO moet bezuinigen, maar Oranje mag wél wat kosten

Dit is geen bezuiniging
Bovengenoemde programma’s hebben wel heel andere kijkcijfers dan voetbal. Netmanager Gijs van Beuzekom heeft over vaste rubrieken als Tegenlicht en Andere Tijden niet veel te vertellen. Kamer over NPO 2
De Tweede Kamer steunt minister Slob (Media) in zijn voornemen om 62 miljoen te bezuinigen op de publieke omroep, maar is kritisch over het voornemen van de NPO om te snijden in journalistieke programma’s. En die kijkers zijn oud: gemiddeld 60 jaar. Volgens de begroting van 2017 gaat na ‘Expressie’ (tv-series, cultuur, cabaret) het meeste geld naar ‘Nieuws en opinie’: 111 miljoen euro. De begroting 2018 geeft geen bedragen meer; alleen ruime percentages per zender. Inperking van die rubrieken geeft hem meer armslag om de zender naar eigen inzicht in te richten. NLziet. Het nieuws dat de publieke omroep voor zo’n 16 miljoen euro aan Oranje-wedstrijden heeft gekocht, en dit maandenlang geheim hield, valt samen met de ophef over de 62 miljoen die de publieke omroep volgend jaar moet bezuinigen. Maar volgens het rapport Ben ik (nog) in beeld, dat de NPO onder de pet trachtte te houden, steken de omroepen, vooral NPO, liever tijd en geld in de eigen videodiensten. Volgens betrokkenen wordt Brandpunt+ geschrapt. De Kamer breekt een lans voor NLziet. Een uitzending van Tegenlicht kost 100.000 euro, een uitzending van Brandpunt+ kost pakweg 35.000 euro. Slob wil dat de omroepverenigingen hun reserves aanspreken om de bezuiniging te verzachten. Op 17 juli besluit de raad van bestuur. De NPO stelt dat de plannen voor 2019 nog niet definitief zijn. Terwijl informatie, cultuur en educatie de wettelijke kerntaken van de publieke omroep zijn. Bovengenoemde programma’s moeten vaak opboksen tegen kijkcijferhits op de grote zusterzender. Kamer en minister zouden vorige week praten, maar minister Slob werd ziek, dus stuurden de fracties hem schriftelijke vragen. We weten hoe duur voetbal-tv is, maar wat kost journalistiek op tv? De gedupeerde programmamakers stellen dat Van Beuzekom niet beseft wat hij allemaal weggooit. Brandpunt+ is verbaasd dat het programma wordt geschrapt omdat het onlangs is verbouwd volgens de wensen van NPO: platformbreed en gericht op jongeren. Drie partijen zijn bezorgd over het lot van de aspirant-omroepen PowNed, WNL en HUMAN. Van Beuzekom wil niet reageren zolang de plannen niet definitief zijn, maar laat weten dat omroepen over de inhoud gaan, en niet de NPO. ‘Sport’ staat op de vierde plaats, met 76,4 miljoen euro. En voetbal niet. Die lage kijkcijfers zijn ook mede de reden dat de NPO de zender wil vertimmeren. De Kamer vindt dat een slecht idee: niet structureel, en gevaarlijk om de buffers aan te spreken. De zender voor journalistiek, kennis en cultuur moet volgend jaar 7,5 miljoen bezuinigen op een budget van 95 miljoen euro. PowNed, WNL. VVD, CDA en 50Plus zijn bang dat ze dat niet halen. Volgens hem komt de Tegenlichtkijker (oud en hoogopgeleid) al ruim voldoende aan zijn trekken bij de publiek omroep. Als zij in de komende concessieperiode 2021-2025 volwassen omroepen willen worden, moeten zij 150.000 leden hebben. De overheidssteun gaat omlaag naar 740 miljoen euro. De NPO wil niet vertellen wat tv-programma’s kosten, maar geeft wel enig inzicht in de kosten per genre. Dus wil hij geld vrij maken voor nieuwe journalistieke programma’s waar jongeren en mensen uit andere sociale klassen naar gaan kijken. Nee, dit is geen bezuiniging op journalistiek, stelde tv-directeur Frans Klein onlangs in NRC, dit is vernieuwing. Na de vakantie geeft hij antwoord. Een avondje NPO 2 trekt 353.000 kijkers.