Sport

Ze is niet langer ‘het meisje van de val’

Ze wist terug te blikken op de beste wedstrijd die ze ooit had gereden, want haar lichaam was dan gebroken, haar geest allerminst. Ze stal de harten van zovelen die zich lieten inspireren door een toonbeeld van positivisme, getuige het aantal volgers op Twitter dat na Rio verdubbelde, getuige ook de mensen die sindsdien soms huilend op haar afkomen omdat zij hen liet inzien dat je na vallen weer kunt opstaan. Een oom en een tante hebben hetzelfde. Rechts werd het euvel in één keer verholpen, maar de operatie links mislukte, en de arts wilde het niet nog eens proberen. Vlak daarna begonnen de problemen: nadat haar rechterliesslagader al eens verstopt was geraakt, gebeurde hetzelfde in 2011 aan de linkerkant. Al was het in die eerste jaren, waarin ze steeds grotere wedstrijden ging rijden en die ook begon te winnen, niet altijd makkelijk om haar alleen langs de kant van de weg te zien staan. Juist dan voelde ze de afwezigheid van haar vader, en dat leidde af, ook tijdens de race. Ze is ‘het meisje van de val’ gaan heten, tegen wil en dank. Sinds ze zonder vader door het leven moet – de man die uit zijn bol ging toen ze brons won op het WK wielrennen voor studenten – is ze extra blij dat haar moeder er nog is, dankbaar voor de momenten die ze samen kunnen delen. Het is voor haar een dagje uit. Zelf was ze buiten westen tot in de ambulance die haar met spoed naar een ziekenhuis in Rio de Janeiro reed. Wedstrijden kijken doet haar moeder met hen. Ze ziet een vrouw die na tegenslag niet bij de pakken neer gaat zitten maar juist veerkracht toont, zoals haar moeder dat deed na het overlijden van haar man in 2008, na een ziekbed van vier jaar. Bij het ontwaken riep ze om haar fiets; haar hele wezen was zich tot de klap die haar wereld in donkerte hulde aan het voorbereiden geweest op een triomf, goud op de Olympische Spelen. Niks voor haar, terwijl ze wel ambitieus is. Omdat het er zo naar uitzag, omdat iedereen die live keek zich dat misselijkmakende gevoel van machteloosheid kan herinneren, toen het leek alsof ze gesmolten als in een Dali-schilderij van een hoge stoeprand af droop. Geen sinecure in de periode dat het vrouwenwielrennen minder serieus werd genomen – op het WK van 2010 liep een aantal mannelijke collega’s haar straal voorbij. Afgestudeerd epidemioloog
Van Vleuten (34) verhaalt over de sleutelmomenten in haar leven terwijl ze in een zwarte joggingbroek en een soort snowboots onkruid staat te wieden in de achtertuin van haar geliefde jarendertigwoning in Wageningen, de stad waar ze als student animal sciences terechtkwam nadat ze afknapte op de carrièretijgers van de studie Nederlands recht en bedrijfswetenschappen. Maar veel belangrijker vindt ze een goed gevoel, en dat had ze tussen de Wageningse studenten, met wie ze twaalf jaar lang samenwoonde in de binnenstad. De doodsmak die ze dertien maanden geleden maakte in een bocht die ineens veel scherper was dan ze met haar vermoeide brein kon inschatten, staat in het publieke geheugen gegrift. Een ingreep was risicovol. Evengoed deed ze drie dagen later haar verhaal bij de NOS, mascara in haar wimpers, lippen glimmend, in haar oren zilveren hangers. Haar ogen glinsteren als ze de beelden terugziet. Met de aftakeling van haar lijf nam ook haar levensgeluk af Sinds vier Belgische fans een club oprichtten, gaat het beter. Drie seizoenen koerste ze met anderhalf been, omdat er onvoldoende zuurstof kon worden getransporteerd. Op dat interview is ze trots. Ze had er een goedkope kamer van zestien vierkante meter tussen huisgenoten die haar met hun dagelijkse beslommeringen in contact hielden met het ‘normale’ bestaan, het topsportersleven van kleur en diepgang voorzagen – broodnodig toen ze als afgestudeerd epidemioloog in 2010 haar baan als medewerker van een kenniscentrum voor groen onderwijs opzegde om voltijd wielerprof te worden. Haar keuze bleek de juiste: in 2011 won ze de etappekoers Route de France, en dat betekende haar internationale doorbraak in de sport die ze na voetbal en paardrijden pas op haar 23ste ontdekte. In plaats daarvan namen artsen de schade op: breuken in de wervelkolom, haar hersenen flink door de war geschud, en haar aangezicht was dat van een vrouw die er flink van langs had gekregen.